Rust, structuur en koers in de praktijk

Zoekt u duidelijke uitleg over wat er bij een faillissement komt kijken? Onderstaande begrippen helpen u om het proces, de rollen en de gevolgen van een faillissement beter te begrijpen.

1. Faillissementsaanvraag: Het officiële verzoek bij de rechtbank om een onderneming of persoon failliet te verklaren, vaak ingediend door een schuldeiser of door de ondernemer zelf.
2. Faillietverklaring: De uitspraak van de rechter dat u of uw onderneming failliet is. Vanaf dat moment verliest u de beschikkingsbevoegdheid over de onderneming.
3. Curator: De door de rechtbank aangestelde bewindvoerder die de failliete boedel beheert, onderzoekt en afwikkelt namens de schuldeisers.
4. Failliete boedel: Het geheel van bezittingen en vorderingen van de failliete onderneming, waaruit de schuldeisers (gedeeltelijk) worden betaald.
5. Preferente schuldeisers: Schuldeisers met een voorrangspositie, zoals de Belastingdienst en het UWV. Zij worden in principe eerder en vaker (deels) betaald dan andere schuldeisers.
6. Concurrente schuldeisers: De “gewone” schuldeisers zonder voorrang. Zij delen in wat er na de preferente schuldeisers nog overblijft.
7. Verifieerbare vordering: Een vordering die in het faillissement kan worden aangemeld en beoordeeld door de curator, bijvoorbeeld openstaande facturen of leningen.
8. Paulianeus handelen: Handelingen vlak voor het faillissement waarbij vermogen wordt weggesluisd of onredelijk wordt bevoordeeld. De curator kan deze transacties vaak terugdraaien.
9. Doorstart na faillissement: Het opnieuw beginnen met (delen van) de onderneming, vaak na verkoop van activiteiten of activa uit de failliete boedel.
10. Schuldsanering / herstart: De fase na het faillissement waarin wordt gekeken welke schulden nog resterend zijn en hoe u als ondernemer weer duurzaam vooruit kunt.

De WHOA is bedoeld om levensvatbare ondernemingen te behouden door schulden te herstructureren buiten een faillissement om. De onderstaande begrippen laten zien hoe een WHOA-traject is opgebouwd.

1. WHOA-akkoord: Het onderhands akkoord waarmee schulden worden gesaneerd of aangepast, zodat de onderneming door kan gaan zonder faillissement.
2. Levensvatbare onderneming: Een onderneming die structureel gezond kan zijn, maar tijdelijk in financiële problemen verkeert. Dit is een belangrijke voorwaarde voor toepassing van de WHOA.
3. Klassenindeling schuldeisers: Schuldeisers en aandeelhouders worden in verschillende klassen ingedeeld, bijvoorbeeld op basis van zekerheden of rangorde.
4. Dwangakkoord: Een akkoord dat door de rechter wordt gehomologeerd, zodat ook tegenstemmende schuldeisers eraan gebonden zijn.
5. Homologatie: De goedkeuring door de rechter van het WHOA-akkoord. Na homologatie wordt het akkoord bindend voor alle betrokken partijen.
6. Afkoelingsperiode: Een tijdelijke periode waarin schuldeisers hun vorderingen niet kunnen afdwingen, zodat er rust ontstaat om het akkoord uit te werken.
7. Herstructureringsdeskundige: Een onafhankelijke deskundige die het traject kan begeleiden en het WHOA-akkoord kan voorbereiden.
8. Beslag en zekerheden: Onder de WHOA wordt bekeken hoe wordt omgegaan met pandrechten, hypotheken en andere zekerheden van schuldeisers.
9. Belangenafweging: De rechter beoordeelt of het akkoord evenwichtig is en of schuldeisers onder het akkoord niet slechter af zijn dan in een faillissement.
10. Doorstart onder WHOA: De onderneming krijgt na een geslaagd WHOA-traject een opgeschoonde schuldpositie en kan verder met een houdbaar financieel plan.

Een herstructurering is meer dan alleen kosten snijden. Het gaat om het opnieuw inrichten van uw onderneming, zodat deze toekomstbestendig en financieel gezond wordt.

1. Analyse van de huidige situatie: Een eerlijk beeld van omzet, marges, kosten en schulden is de basis van elke herstructurering.
2. Cashflow en liquiditeit: Zonder voldoende liquiditeit is er geen ruimte om veranderingen door te voeren. Het bewaken van cashflow staat centraal.
3. Kernactiviteiten bepalen: Welke activiteiten zijn echt winstgevend en passen bij de toekomst van de onderneming? De rest moet vaak worden afgebouwd.
4. Kostenstructuur herzien: Denk aan huur, personeel, inkoop en financiering. Structurele kosten moeten aansluiten bij de realistische omzet.
5. Schuldpositie in kaart brengen: Welke schulden zijn er, bij wie en onder welke voorwaarden? Dit bepaalt de ruimte voor onderhandelingen.
6. Onderhandelen met schuldeisers: Open en tijdige communicatie met schuldeisers is essentieel om afspraken te maken over betaling, uitstel of (gedeeltelijke) kwijtschelding.
7. Financiering en banken: Bestaande financieringen moeten mogelijk worden aangepast. Soms is aanvullende of andere financiering nodig.
8. Organisatie en personeel: Rollen, verantwoordelijkheden en bezetting worden vaak opnieuw ingericht. Dit vraagt om duidelijke besluiten en heldere communicatie.
9. Strategische koers: Herstructureren heeft alleen zin als er ook een duidelijke strategie voor de komende jaren ligt, met realistische doelen.
10. Implementatie en opvolging: Een plan is pas waardevol als het wordt uitgevoerd en regelmatig wordt bijgestuurd op basis van cijfers en resultaten.

De Belastingdienst publiceert uitgebreide handboeken en informatiebladen voor BV, NV, stichtingen en eenmanszaken. Deze officiële documenten geven heldere uitleg over belastingsoorten, administratie, rechtsvormkeuze en premies.

• Handboek Ondernemen – naslagwerk voor startende en kleine ondernemers over inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, btw/omzetbelasting, aftrekposten en administratievereisten.
  Handboek Ondernemen downloaden
• Handboek Loonheffingen – voor werkgevers met personeel; behandelt loonbelasting, sociale premies, werknemersverzekeringen en administratieplichten.
  Naar Handboek Loonheffingen
• Formulier: Opgaaf Startende Onderneming – voor ondernemers die niet in het Handelsregister worden ingeschreven maar wel belastingplichtig zijn.
  Opgaaf startende onderneming invullen
• Informatiebladen per rechtsvorm – korte PDF’s over fiscale gevolgen van eenmanszaak, VOF, CV, BV en NV.
  Overzicht informatiebladen bekijken
• Fiscale gidsen – verdiepende brochures over vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting, omzetbelasting, dividendbelasting en milieobelastingen.
  Naar alle fiscale gidsen

De Kamer van Koophandel biedt praktische hulpmiddelen voor iedereen die een bedrijf wil starten of laten groeien: van checklisten en video’s tot inschrijfformulieren voor het Handelsregister en keuzehulp bij rechtsvormen.

• Checklist “Aan de slag met je bedrijf” – behandelt geld, administratie, belastingen, juridische verplichtingen, risico’s en klanten vinden.
  KvK-checklist bekijken
• Checklist met video’s – dezelfde inhoud, aangevuld met korte uitlegvideo’s van experts en ondernemers.
  Checklist met video’s openen
• Formulieren Handelsregister – inschrijving voor eenmanszaak, VOF/CV, BV/NV, stichting, vereniging en VvE.
  Overzicht KvK-formulieren
• Rechtsvormkeuze: eenmanszaak of BV – vergelijkt aansprakelijkheid, fiscale gevolgen, administratieve lasten en kosten.
  Gids rechtsvorm kiezen
• KvK Verzekeringscheck – interactieve online tool die helpt bepalen welke bedrijfsverzekeringen relevant zijn voor uw bedrijf.
  Naar het KvK-startersportaal

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ondersteunt ondernemers bij innovatie, verduurzaming en internationale groei. Veel regelingen en subsidies zijn alleen toegankelijk als uw bedrijf als kleine of middelgrote onderneming (KMO) wordt aangemerkt.

• Gebruikersgids definitie KMO – helpt bepalen of u voldoet aan de Europese KMO-definitie; belangrijk voor subsidie- en steunregelingen.
  KMO-gebruikersgids downloaden
• Sectorgidsen en branchegidsen – onder andere bio-energie, duurzaamheid, innovatie en export; met praktijkvoorbeelden, regelingen en aandachtspunten per branche.
  Naar de RvO-themagidsen
• Ondernemersverhalen – voorbeelden van bedrijven die met ondersteuning van RvO hebben geïnvesteerd in innovatie en verduurzaming.
  Ondernemersverhalen lezen

Naast Belastingdienst, KvK en RvO zijn er verschillende portals die ondernemers helpen bij het voorkomen en oplossen van financiële problemen, schulden en faillissement.

• Ondernemersplein (overheid.nl) – centraal informatiepunt over een bedrijf starten, vergunningen, schulden, faillissement en regelgeving.
  Bezoek Ondernemersplein
• Rechtspraak.nl – schulden en faillissement – uitleg en formulieren over faillissement, schuldsanering (Wsnp), surseance van betaling en andere insolventieprocedures.
  Naar Rechtspraak.nl – Schulden
• Rijksoverheid – Schulden aanpakken – informatie over schuldhulpverlening, minnelijke trajecten, wettelijke schuldsanering en praktische stappen bij geldzorgen.
  Bekijk “Schulden aanpakken”
• Juridisch Loket – schulden oplossen – toegankelijke uitleg over rechten, plichten en mogelijke juridische stappen bij betalingsproblemen.
  Naar het Juridisch Loket

Officiële documenten van Belastingdienst, KvK, RvO en andere overheidsinstanties kunnen een belangrijk onderdeel zijn van uw informatievoorziening. Door ze gericht in te zetten, creëert u duidelijkheid voor uzelf, uw medewerkers en uw stakeholders.

1. Eigen documentoverzicht aanleggen – bundel de voor u relevante handleidingen, formulieren en gidsen in een intern overzicht (bijvoorbeeld per rechtsvorm, per afdeling of per thema zoals “schulden”, “personeel” of “investeringen”).
2. Samenvattingen voor directie en management – vertaal de belangrijkste punten uit de documenten naar korte managementsamenvattingen, zodat beslissers snel inzicht hebben in de consequenties.
3. Gebruik in interne procedures – verwerk relevante passages uit de officiële documenten in uw interne richtlijnen, bijvoorbeeld rond facturatie, kredietbewaking, debiteurenbeheer of het aanvragen van subsidies.
4. Communicatie met medewerkers – gebruik de documenten als basis voor interne nieuwsberichten, instructies of kennissessies, zodat iedereen weet welke regels en mogelijkheden gelden.
5. Voorbereiding op adviestrajecten – stuur betrokken medewerkers en aandeelhouders vooraf de meest relevante documenten, zodat gesprekken met adviseurs, financiers of curatoren beter zijn voorbereid.